The role of interventional radiology in obstetric hemorrhage

Gonsalves M, Belli A

Cardiovasc Intervent  Radiol 2010; 33: 887-895

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Η εκσεσημασμένη μαιευτική αιμορραγία, αν και σπάνια στις ανεπτυγμένες χώρες πλέον, αποτελεί το κύριο αίτιο μητρικής θνησιμότητας και νοσηρότητας. Η επεμβατική ακτινολογία προσφέρει σε αρκετές περιπτώσεις μία ελάχιστα επεμβατική εναλλακτική λύση που επιτρέπει ταυτόχρονα και τη διατήρηση της γονιμότητας. Ο εμβολισμός αρτηριών της πυέλου για τον έλεγχο αιμορραγιών μετά τον τοκετό περιγράφεται στη βιβλιογραφία για πρώτη φορά το 1979. Από μία μεγάλη σειρά μελετών έχει πλέον αποδειχθεί ότι είναι μία αποτελεσματική, ασφαλής και με χαμηλό ποσοστό επιπλοκών μέθοδος που συμβάλλει στην αποφυγή της λαπαροτομής και την υστερεκτομής. Τα ποσοστά της άμεσης διακοπής της αιμορραγίας κυμαίνονται από 87-100%. Μάλιστα, μία πρόσφατη μετα-ανάλυση κατέδειξε ότι ο εμβολισμός των μητριαίων αρτηριών (ΕΜΑ) πλεονεκτεί έναντι του ταμποναρίσματος της μήτρας με τη χρήση μπαλονιού και της χειρουργικής απολίνωσης των λαγόνιων αρτηριών στην αντιμετώπιση της αιμορραγίας (σωρευτικό ποσοστό επιτυχίας 90.7% σε σχέση με  84% και 84.6%, αντίστοιχα). Υστερούσε μόνο σε σχέση με την εφαρμογή συμπιεστικών ραφών επί της μήτρας (σωρευτικό ποσοστό επιτυχίας 91.7%). Ακόμη και στη μειοψηφία εκείνη των ασθενών όπου ο εμβολισμός δε σταματά οριστικά την αιμορραγία, η ένταση της αιμορραγίας ελαττώνεται σημαντικά δίνοντας έτσι τη δυνατότητα και το χρόνο στους θεράποντες να εφαρμόσουν άλλες λύσεις πέραν της υστερεκτομής. Ο ΕΜΑ είναι πολλά υποσχόμενος στην αντιμετώπιση αιμορραγιών που οφείλονται σε τραχηλικές κυήσεις και αποβολές. Ο ΕΜΑ φαίνεται ότι ελέγχει ικανοποιητικά την αιμορραγία σε επείγουσα βάση και ελαττώνει την απώλεια αίματος όταν προηγείται της θεραπευτικής απόξεσης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει αναπτυχθεί ως προς το ρόλο του ΕΜΑ στην αντιμετώπιση αιμορραγιών λόγω ανωμαλιών πλακουντοποίησης. Αν και τα δεδομένα είναι περιορισμένα φαίνεται ότι ο προφυλακτικός αποκλεισμός των λαγόνιων αρτηριών με μπαλόνι (με ή χωρίς ΕΜΑ) αμέσως μετά την καισαρική τομή βελτιώνει την έκβαση και ελαττώνει το ποσοστό των υστερεκτομών.

ΣΧΟΛΙΟ: Οι τεχνικές της επεμβατικής ακτινολογίας υλοποιούνται ήδη από το 2006 ως τρόποι αντιμετώπισης της μαιευτικής αιμορραγίας μετά τον τοκετό, καθώς και των χειρουργικών επιπλοκών κατά τη διενέργεια της καισαρικής τομής και έχουν ενσωματωθεί στα πρωτόκολλα αντιμετώπισης της μαιευτικής αιμορραγίας. Προτείνονται όταν αποτύχουν άλλοι τρόποι, όπως το ταμπονάρισμα της μήτρας με μπαλόνι, εξαιτίας των εξαιρετικά υψηλών ποσοστών επιτυχίας και του μικρού ποσοστού επιπλοκών. Για όλα τα σύγχρονα μαιευτήρια αποτελεί πρόκληση να είναι σε θέση να προσφέρουν σε όλες τις μητέρες με μαιευτική αιμορραγία άμεση πρόσβαση στις μεθόδους της επεμβατικής ακτινολογίας. Η μαιευτική/γυναικολογική κλινική Γαία βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσει την ύπαρξη τέτοιων πρωτοκόλλων συνεργασίας των μαιευτήρων της με το τμήμα Επεμβατικής Ακτινολογίας του Νοσοκομείου Ιατρικό Αθηνών ώστε να ελαχιστοποιούνται οι πιθανότητες μαιευτικής υστερεκτομής.

​